Nhiều người mua cổ phiếu rẻ rồi tự nhủ: cứ kiên nhẫn, sớm muộn giá cũng về đúng giá trị thật.

Nhiều người mua cổ phiếu rẻ rồi tự nhủ: cứ kiên nhẫn, sớm muộn giá cũng về đúng giá trị thật.

Vấn đề là với một công ty làm ăn kém, giá trị thật không đứng yên chờ bạn.

Quán phở ế mỗi năm lỗ dần. Năm nay tài sản còn 800 triệu, sang năm hao mòn còn 750 triệu, năm sau nữa còn 700 triệu.

Bạn ngồi chờ giá leo lên gặp giá trị. Nhưng giá trị đang tụt xuống gặp bạn.

Đây là khác biệt giữa một cổ phiếu rẻ thật và một cái bẫy: với cổ phiếu rẻ thật, thời gian đứng về phía bạn. Với cái bẫy, càng chờ càng mất.

Trên thị trường Việt Nam đã có không ít cổ phiếu nằm dưới giá trị sổ sách suốt hai, ba năm liền. Thỉnh thoảng có nhịp hồi ngắn rồi lại rơi về vùng cũ. Người mua vì thấy rẻ không hề tính sai, nhưng vẫn phải chôn vốn rất lâu.

Vậy khi nào PB rẻ thì mua được?

Cần có đủ những điều kiện sau, chứ không phải chỉ cần một:

Tài sản phải kiểm tra được. Chủ yếu là tiền mặt, chứng khoán, hoặc bất động sản mua từ lâu. Nếu phần lớn là các khoản người ta còn nợ và hàng tồn kho thì con số sổ sách gần như vô nghĩa.

Công ty phải bắt đầu làm ăn khá lên thật sự. Điều này phải thấy được trong báo cáo quý gần nhất, chứ không phải là hy vọng sẽ khá lên.

Nguyên nhân sa sút chỉ là tạm thời. Giá nguyên liệu giảm rồi sẽ tăng lại là chuyện tạm thời. Còn sản phẩm của công ty bị thứ khác thay thế thì là chuyện vĩnh viễn. Hai trường hợp này giai đoạn đầu nhìn giống hệt nhau nhưng kết cục ngược nhau hoàn toàn.

Phải có một sự kiện cụ thể sắp diễn ra khiến thị trường phải nhìn lại: đổi chủ, bán bớt mảng kinh doanh, tái cơ cấu, hoặc công ty mua lại cổ phiếu của chính mình. Nếu không có gì thay đổi, sẽ chẳng có lý do gì để giá thay đổi.

Giá đã ngừng rơi và bắt đầu đi lên. Đây là điểm quan trọng nhất trong thực hành. Việc cổ phiếu rẻ cho bạn biết nên để mắt tới nó. Còn diễn biến giá mới cho biết khi nào nên mua.

Khi nào nên tránh xa

Công ty làm ăn kém đã nhiều năm liền mà bên trong không có gì thay đổi.

Tóm lại

Giá rẻ hơn tài sản là một thông tin hữu ích, nhưng nó chỉ giúp bạn loại bớt những cổ phiếu đang quá đắt. Nó không phải tín hiệu để mua.

Muốn mua, bạn cần thêm ba thứ: công ty đã thực sự khá lên, khó khăn chỉ là tạm thời, và giá đã ngừng rơi.