Một con số ở Mỹ quyết định bạn nên đầu tư vào đâu?

Một con số ở Mỹ quyết định bạn nên đầu tư vào đâu?

Hình dung bạn gửi tiết kiệm 100 triệu, ngân hàng trả 4 triệu lãi mỗi năm. Đó là mức giá mà thời gian của bạn đang được trả — bạn không làm gì cả, không chịu rủi ro gì cả, chỉ chờ, và được 4%.

Bây giờ hỏi ngược lại: nếu ai đó rủ bạn bỏ 100 triệu vào một dự án kinh doanh, bạn sẽ đòi lời bao nhiêu? Chắc chắn phải hơn 4%, vì kinh doanh có thể lỗ, còn gửi tiết kiệm thì không. Con số 4% trở thành cái sàn — bất kỳ thứ gì có rủi ro mà không vượt được cái sàn đó, bạn sẽ không thèm nhìn.

Trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đóng vai trò đúng như cuốn sổ tiết kiệm đó, nhưng cho cả thế giới. Mỹ vay bằng chính đồng tiền mình in ra, nên gần như không thể vỡ nợ kỹ thuật — vì thế lợi suất của nó được coi là lãi suất phi rủi ro, cái sàn thấp nhất mà tiền có thể kiếm được khi nằm yên.

Cái sàn đó hiện đang ở 4,65%/năm. Và nó kéo theo tất cả.

Một nhà đầu tư cầm USD ngồi ở bất kỳ đâu trên thế giới đều nghĩ: mua trái phiếu Mỹ không làm gì đã được gần 5%, vậy cổ phiếu phải trả hơn thế mới đáng mạo hiểm. Yêu cầu cao hơn thì ít thứ đạt được hơn, dòng tiền kén chọn hơn — đó là lý do chứng khoán toàn cầu hay đỏ đúng những phiên lợi suất Mỹ vọt lên, dù doanh nghiệp không có tin xấu nào.

Vậy cái sàn này bị đẩy lên hay kéo xuống bằng cách nào? Hình dung tờ trái phiếu ban đầu bán giá 100 triệu, trả lãi cố định 4 triệu/năm — lợi suất 4%. Nhưng nếu nhiều người muốn bán tháo tờ giấy nợ đó, giá rớt còn 80 triệu, thì người mua mới vẫn nhận đúng 4 triệu lãi trên vốn 80 triệu — lợi suất nhảy lên 5%. Giá trái phiếu rớt thì lợi suất tăng, cái sàn bị đẩy lên, mọi tài sản rủi ro bị nén xuống mạnh hơn. Hiểu nguyên lý này, bạn hiểu vì sao Bộ Tài chính Mỹ mấy nay nhảy vào mua mạnh trái phiếu dài hạn: đẩy giá lên để kéo lợi suất xuống.

Với Việt Nam, con số này giải thích một điều nhiều người thắc mắc: vì sao khối ngoại rút ròng rã. Họ đang so sánh mức "ngồi không cũng được gần 5%" khi mang tiền về Mỹ với rủi ro khi đặt tiền ở đây. Lợi suất 10 năm đang ở vùng cao nhất gần hai thập kỷ, và nhiều dự báo cho thấy nó có thể vượt 5% trong năm nay — tức cái sàn còn đang bị đẩy lên, chưa phải lúc dòng tiền ngoại muốn quay lại.

Góc nhìn: nếu chỉ theo dõi được một con số nước ngoài duy nhất, hãy chọn con số này. Nó không dự báo điều gì, nó chỉ là mặt bằng mà mọi tài sản khác buộc phải đứng lên trên đó mới đáng để bỏ tiền vào.