Vì sao Tập đoàn Thiên Long chủ động "bán mình" cho Nhật đúng lúc đang ở đỉnh cao?
Ngày 9/9/2026, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia chấp thuận có điều kiện thương vụ Kokuyo (Nhật Bản) thâu tóm Tập đoàn Thiên Long. Kokuyo sẽ nâng sở hữu lên 65,01% với tổng giá trị khoảng 27,6 tỷ yên (4.500–4.700 tỷ đồng).
Nhiều người tiếc nuối "cây bút tuổi thơ" về tay người Nhật, nhưng thực tế đây là bước đi chủ động của ông Cô Gia Thọ khi doanh nghiệp đang ở đỉnh cao:
•Tổng tài sản 3.569 tỷ, vốn chủ sở hữu 2.523 tỷ (nợ rất thấp).
•Cổ tức giữ vững 35%/mệnh giá.
•Doanh thu 2025 đạt kỷ lục 4.174 tỷ.
Doanh nghiệp rất khỏe, hoàn toàn không phải do kẹt tiền mới bán
4 lý do chính dẫn đến quyết định bán:
•Người sáng lập đã đến tuổi kế nhiệm: Ông Thọ sinh năm 1958 (68 tuổi). Ghế TGG đã giao cho người ngoài, thế hệ sau không trực tiếp điều hành. Giống như Diana hay Kinh Đô trước đây, bán cho tập đoàn cùng ngành là cách giữ giá trị tốt nhất.
•Giữ thị phần trong nước ngày càng tốn kém: Năm 2025, chi phí bán hàng tăng 61% (lên 1.239 tỷ), riêng tiếp thị gấp hơn 3 lần do hàng Trung Quốc tràn sang né thuế Mỹ. Doanh thu lên nhưng tiền lãi chững lại vì chi phí cạnh tranh quá lớn.
•Cần người dẫn đường để vươn ra quốc tế: Xuất khẩu 2025 tăng 17% nhưng mới chiếm 28% doanh thu. Tự đi một mình rất chậm. Kokuyo vốn là đối tác đặt hàng lâu năm, rất hiểu rõ nhà máy và chất lượng của Thiên Long nên sẵn sàng trả giá cao.
•Mức giá quá hấp dẫn: Cao hơn khoảng 25% so với giá thị trường. Gia đình ông Thọ chủ động rút một phần nhưng vẫn giữ lại Nhà sách Phương Nam và PEGA.
Chọn Kokuyo vì sao? Ông Thọ chọn Kokuyo vì bề dày hơn 100 năm và cam kết giữ thương hiệu địa phương. Tuy nhiên, nhìn vào lịch sử:
- Trường hợp Camlin (Ấn Độ): Kokuyo giữ thương hiệu nhưng biên lãi ròng giảm sút, từng lỗ 2 năm.
•Trường hợp Diana (về tay Unicharm): Tăng trưởng bùng nổ, doanh thu tăng bình quân 21%/năm.
Vậy liệu Thiên Long sẽ bứt phá thành một "Diana thứ hai", hay sẽ đi theo con đường chật vật của Camlin?