GDP quý III tăng 9,95%, đưa 9 tháng lên 9,01% — cao nhất nhiều năm. Công nghiệp–xây dựng tăng 12,5%, sản xuất công nghiệ…

GDP quý III tăng 9,95%, đưa 9 tháng lên 9,01% — cao nhất nhiều năm. Công nghiệp–xây dựng tăng 12,5%, sản xuất công nghiệp tăng 14,8%. Nhưng VN-Index kết tháng 9 vẫn mất điểm, khối ngoại bán ròng tháng thứ 9 liên tiếp.

Nghịch lý này có lời giải rất rõ nếu nhìn vào ai đang tạo ra tăng trưởng.

Xuất khẩu 9 tháng của khối FDI tăng 29,4% và chiếm 80,7% tổng giá trị hàng xuất khẩu cả nước, trong khi khu vực trong nước chỉ tăng 7,5%. Nhưng trong khoảng 1.600 mã niêm yết, doanh nghiệp FDI gần như vắng mặt. Samsung, Foxconn, Luxshare, Amkor — những cái tên tạo ra phần tăng trưởng mạnh nhất — không có trên sàn. Lợi nhuận của họ không đi qua cổ phiếu nào mà nhà đầu tư Việt Nam mua được.

GDP đo toàn bộ nền kinh tế. VN-Index chỉ đo doanh nghiệp niêm yết. Hai thứ đó đang kể hai câu chuyện khác nhau.

Áp lực lãi suất rất thực. Lãi tiết kiệm 6 tháng đã lên 7–8%/năm. Khi gửi ngân hàng đã nhận gần 8% mà không chịu rủi ro gì, dòng tiền nhàn rỗi không có lý do chảy sang cổ phiếu — trừ khi kỳ vọng lãi từ cổ phiếu vượt xa 8%, và thị trường hiện tại chưa cho thấy điều đó.

Và lãi suất cao này sẽ không giảm sớm. CPI bình quân 9 tháng đã đạt 4,52%, vượt mục tiêu kiểm soát 4,5% cả năm. Lạm phát trên mục tiêu thì NHNN không thể hạ lãi suất — hạ lãi suất lúc này sẽ đẩy giá lên thêm. Lãi tiết kiệm gần 8% không phải nhất thời mà sẽ neo ở vùng này ít nhất đến khi CPI về dưới mục tiêu.

Tiền lệ rất sát: năm 2022, GDP tăng 8,02% — cao nhất giai đoạn 2011–2022 — nhưng VN-Index dò đáy quanh 1.000 điểm vì lãi suất neo cao. Con số GDP đẹp chưa bao giờ đủ để kéo thị trường khi lãi suất đang cạnh tranh trực tiếp.

Chừng nào lãi tiết kiệm còn gần 8%, khối ngoại vẫn bán ròng, và phần tăng trưởng mạnh nhất vẫn nằm ở doanh nghiệp FDI không có trên sàn thì GDP cao đến đâu cũng không tự kéo VN-Index đi lên được.