Cước thuê tàu chở dầu cỡ lớn tuyến Trung Đông–Trung Quốc vừa lập kỷ lục lịch sử 1,33 triệu USD/ngày. Trước chiến sự Mỹ-Israel-Iran (28/2/2026) chỉ khoảng 208.000 USD — tức tăng hơn 6 lần trong 7 tháng. Chi phí vận chuyển đang cộng thêm khoảng 26 USD vào mỗi thùng dầu, gần bằng một phần tư giá dầu. Bạn đổ xăng đắt hơn không chỉ vì dầu đắt, mà vì chở dầu cũng đắt kỷ lục.
Vì sao? Không phải thiếu tàu mà tàu bị kẹt. Eo biển Hormuz trước chiến sự xử lý 125 tàu lớn mỗi ngày, giữa tháng 9 có ngày chỉ còn 17 tàu. Saudi bị tấn công đường ống bypass, buộc phải trung chuyển dầu qua Hormuz rồi sang tàu lớn ngoài vịnh Oman — cần gấp đôi số tàu cho cùng lượng dầu. 20 tàu lớn kẹt ở Biển Đỏ chờ cảng Yanbu. Nhà máy lọc dầu châu Á phải mua dầu từ Tây Phi, châu Mỹ thay vì Trung Đông — mỗi chuyến dài hơn, tàu quay vòng chậm hơn, cước tăng tiếp.
Với cổ phiếu vận tải biển Việt Nam thì cần thận trọng. PVT và PVP chạy tàu nhỏ hơn, cho thuê theo hợp đồng dài hạn giá cố định. Cước spot tăng 6 lần không chảy thẳng vào lợi nhuận quý này — chỉ phản ánh khi hợp đồng cũ hết hạn và tái ký, tức câu chuyện 6–12 tháng. Nếu xung đột hạ nhiệt trước khi tái ký thì mức cước mới có thể thấp hơn nhiều so với đỉnh.
Cước cao tưởng là mỏ vàng cho ngành vận tải, nhưng chính cước cao lại là thứ bào mòn nó. Vậy tiền thật đang chảy về đâu trên sàn Việt Nam, và nhóm nào hứng được dòng tiền ấy? Phần còn lại sẽ rõ.