Tại sao Vietjet hay delay mà đông khách thế?

Tại sao Vietjet hay delay mà đông khách thế?

Chắc ai cũng từng gặp cảnh này rồi, ra sân bay rất sớm, bụng đói, hóng bay như hóng mẹ đi chợ. Màn hình hiện dòng chữ đỏ “Delayed”. Chửi một câu cho sướng mồm nhưng rồi tháng sau vẫn đặt vé, lướt app thấy Vietjet rẻ hơn mấy trăm nghìn, tay lại bấm mua. Thế mới ảo.

Tháng 6 vừa rồi, Vietjet bay hơn 11.100 chuyến, trễ mất 3.166 chuyến, tức là cứ 10 chuyến thì gần 3 chuyến trễ. Thế nhưng mà Vietjet vẫn đang giữ khoảng 45% thị phần nội địa, đông khách nhất Việt Nam.

Lý do đầu tiên Vietjet không bán “chuyến bay”, nó chỉ bán “chỗ ngồi” thì đúng hơn

Mọi người hay gọi Vietjet là hãng hàng không giá rẻ. Thực ra nói chính xác thì nó là hãng hàng không chi phí rẻ. Khác nhau đấy nhé!

Hiểu một cách đơn giản thì thế này. Đi ăn cỗ cưới, Vietnam Airlines giống mâm cỗ đủ món, có cả gà, có cả xôi, có cả nem. Ăn hay không cũng tính tiền cả mâm. Còn Vietjet giống quán cơm bình dân: một suất cơm trắng giá rẻ, muốn thêm trứng thì thêm, muốn canh thì gọi canh, món nào cũng tính tiền riêng. Vé của Vietjet chỉ cho anh em một cái ghế để bay từ A đến B. Hành lý ký gửi, suất ăn, chọn chỗ ngồi thì tách ra bán lẻ hết.

Ghế cũng xếp sát hơn. Ví dụ cùng một khoang, hãng truyền thống xếp 30 ghế, Vietjet có thể xếp được khoảng 40. Cùng một chuyến bay, cùng một lượng xăng, nhưng chia cho nhiều người hơn thì mỗi đầu ghế gánh ít tiền hơn.

Thế nhưng mà đừng tưởng bán vé rẻ là Vietjet làm từ thiện. Theo chứng khoán SHS, tiền thu từ hành lý, suất ăn, chọn ghế chiếm tới 30,8% doanh thu bay của Vietjet, trong khi Vietnam Airlines chỉ khoảng 10,5%, gấp gần ba lần. Cái vé 0 đồng chỉ là mồi câu còn con cá thật là cái vali 20 cân của các bạn.

Lý do thứ hai Vietjet kiếm tiền cả từ việc mua bán máy bay

Đây là chỗ hay nhất mà ít người để ý. Máy bay thì bố của đắt luôn, mua lẻ một hai chiếc thì chẳng ai giảm giá cho. Vietjet thì không mua lẻ. Ông này đặt hàng trăm chiếc một lúc, nên được hãng sản xuất giảm giá rất sâu. Xong trước khi nhận máy bay, Vietjet quay sang công ty chuyên cho thuê máy bay: “Tôi có suất mua giá hời đây, các ông bỏ tiền ra mua đi, rồi cho tôi thuê lại.”

Giống như ông trưởng họ đứng ra gom tiền cả họ mua sỉ vài chục tấn gạo, được giá rẻ, rồi chia lại cho các nhà. Vừa có gạo ăn, vừa có tí chênh lệch bỏ túi. Mảng bán máy bay và động cơ này mang về khoảng 13.507 tỷ đồng, lãi gộp trên 26%. Chính khoản này giúp Vietjet đủ sức bán vé rẻ.

Thế nhưng mà khoản lãi này không đều như tiền vé đâu nhá. Năm nào có giao dịch bán máy bay thì lãi đẹp, năm nào không có thì sao? Các bạn đọc báo cáo của Vietjet thì nhớ tách riêng ra xem bay thật thì lãi bao nhiêu.

Lý do thứ ba: delay là hệ quả của việc bắt máy bay chạy hết công suất

Với hãng chi phí rẻ, máy bay đỗ dưới đất là đang đốt tiền. Thành ra một chiếc máy bay phải bay liên tục, sáng Hà Nội vào Sài Gòn, trưa Sài Gòn ra Đà Nẵng, chiều lại quay về. Nghỉ giữa các chuyến rất ít, máy bay dự phòng cũng ít.

Với mô hình của Vietjet, họ gần như không có máy bay dự phòng. Cùng 1 chiếc A321, Vietnam Airlines bay 8-9 tiếng/ngày thì Vietjet bắt bay 12-13 tiếng/ngày. Hãng truyền thống còn để 1-2 máy bay nằm chờ ở Tân Sơn Nhất để thay thế, Vietjet thì không. Nên chỉ cần 1 chuyến sáng ở Hà Nội mưa bão trễ 30 phút, thì 5 chuyến sau đó Hà Nội - Đà Nẵng - TP.HCM - Phú Quốc đều trễ dây chuyền.

Thế nhưng mà nói Vietjet thì cũng phải nói cho công bằng. Cùng tháng 6, Vietnam Airlines đúng giờ 79%, Vietjet 71,5%. Có chênh, nhưng không phải một trời một vực. Mà các hãng nhỏ còn tệ hơn: Vietravel đúng giờ chỉ 65,9%. Thử hỏi bay hãng nào mà chắc chắn đúng giờ? Đã trễ thì hãng nào cũng trễ, vậy thì các bạn sẽ chọn hãng rẻ hơn đúng không?

Người Tây đi máy bay coi thời gian là tiền. Còn với người Việt mình, nhất là sinh viên về quê, công nhân về Tết, cả nhà bốn người đi Phú Quốc, chênh mỗi vé vài trăm nghìn, nhân bốn lên là cả triệu bạc. Chờ thêm một tiếng ngồi lướt điện thoại thì vẫn chịu được.