Tại sao chứng khoán Trung Quốc giảm mạnh 10 tuần liền?
CSI 300 vừa giảm 10 tuần liên tiếp, chuỗi giảm dài nhất kể từ khi chỉ số này ra đời năm 2005. Phiên 22/10, CSI 300 có lúc mất 1,6%, Hang Seng mất 2,7%, nhóm công nghệ Hong Kong rơi khoảng 4,6%. Bloomberg và CNBC cùng chỉ ra ba nguyên nhân: kỳ vọng kích thích mờ nhạt, lợi nhuận doanh nghiệp yếu, và nỗi lo bong bóng AI toàn cầu.
Cú đấm đầu tiên đến từ AI. Từ cuối tháng 6, cổ phiếu AI toàn cầu bị bán tháo, và ở Trung Quốc thì chuỗi cung ứng AI như Eoptolink, Zhongji Innolight chịu trận nặng nhất. Star50 và ChiNext đã rơi khoảng 40% từ đầu tháng 7. Cú thứ hai là Bắc Kinh: sau gói kích thích lớn năm 2024, thị trường chờ một gói tương tự, nhưng lần này chính phủ chọn hỗ trợ có trọng điểm, làm từng bước, trong khi tiêu dùng nội địa vẫn yếu.
Nhưng chi tiết đáng sợ nhất không phải mức giảm, mà là không còn ai muốn mua. Dư nợ margin xuống thấp nhất từ cuối 2025, thanh khoản thấp nhất 15 tháng. Thị trường giảm mà margin cũng giảm, thanh khoản cũng cạn, nghĩa là nhà đầu tư không bắt đáy, họ đứng ngoài. Còn khoản 15 tỷ USD quỹ nhà nước bơm vào ETF nghe thì lớn, nhưng đặt cạnh quy mô thị trường A-share thì chưa tới một phần trăm vốn hóa. Tiền đó đủ để đỡ cho khỏi rơi tự do, không đủ để kéo lên.
Trường hợp CATL cho thấy rõ nhất tâm lý lúc này. Hãng pin xe điện lớn nhất thế giới lao dốc 12% hôm 21/10 không phải vì lỗ, mà chỉ vì lợi nhuận quý III tăng chậm hơn kỳ vọng. Khi giá đã được đẩy lên bằng kỳ vọng AI cộng niềm tin nhà nước chống lưng, thì tăng trưởng thôi là chưa đủ, phải vượt kỳ vọng. Hụt một chút là bị bán không thương tiếc.
Thị trường rơi vì hai trụ cột từng nâng đỡ nó nay cùng lúc tắt, trong khi cách Bắc Kinh xử sự đã khác hẳn trước. Vậy đâu là thứ quyết định đáy thật, và vì sao giới phân tích lại nhìn về tận đầu 2027? Phần sau sẽ rõ.