Tại sao chứng khoán Trung Quốc giảm mạnh 10 tuần giảm liền?

Tại sao chứng khoán Trung Quốc giảm mạnh 10 tuần giảm liền?

CSI 300 vừa giảm 10 tuần liên tiếp, chuỗi giảm dài nhất kể từ khi chỉ số này ra đời năm 2005. Phiên 22/10, CSI 300 có lúc mất 1,6%, Hang Seng mất 2,7%, nhóm công nghệ Hong Kong rơi khoảng 4,6%. Bloomberg và CNBC cùng chỉ ra ba nguyên nhân: kỳ vọng kích thích mờ nhạt, lợi nhuận doanh nghiệp yếu, và nỗi lo bong bóng AI toàn cầu.

Cú đấm đầu tiên đến từ AI. Từ cuối tháng 6, cổ phiếu AI toàn cầu bị bán tháo, và ở Trung Quốc thì chuỗi cung ứng AI như Eoptolink, Zhongji Innolight chịu trận nặng nhất. Star50 và ChiNext đã rơi khoảng 40% từ đầu tháng 7. Cú thứ hai là Bắc Kinh: sau gói kích thích lớn năm 2024, thị trường chờ một gói tương tự, nhưng lần này chính phủ chọn hỗ trợ có trọng điểm, làm từng bước, trong khi tiêu dùng nội địa vẫn yếu.

Nhưng chi tiết đáng sợ nhất không phải mức giảm, mà là không còn ai muốn mua. Dư nợ margin xuống thấp nhất từ cuối 2025, thanh khoản thấp nhất 15 tháng. Thị trường giảm mà margin cũng giảm, thanh khoản cũng cạn, nghĩa là nhà đầu tư không bắt đáy, họ đứng ngoài. Còn khoản 15 tỷ USD quỹ nhà nước bơm vào ETF nghe thì lớn, nhưng đặt cạnh quy mô thị trường A-share thì chưa tới một phần trăm vốn hóa. Tiền đó đủ để đỡ cho khỏi rơi tự do, không đủ để kéo lên.

Trường hợp CATL cho thấy rõ nhất tâm lý lúc này. Hãng pin xe điện lớn nhất thế giới lao dốc 12% hôm 21/10 không phải vì lỗ, mà chỉ vì lợi nhuận quý III tăng chậm hơn kỳ vọng. Khi giá đã được đẩy lên bằng kỳ vọng AI cộng niềm tin nhà nước chống lưng, thì tăng trưởng thôi là chưa đủ, phải vượt kỳ vọng. Hụt một chút là bị bán không thương tiếc.

Nhìn rộng hơn thì đây là thay đổi trong cách Bắc Kinh điều hành: năm 2024 dùng gói lớn để vực niềm tin ngay lập tức, năm 2026 thì hỗ trợ từng bước và dùng quỹ nhà nước làm tấm đệm, không làm động cơ. Nói đơn giản, chính phủ muốn thị trường đừng sập, chứ chưa muốn bơm cho nó tăng. Thị trường lên vì hai thứ là AI và tiền nhà nước, giờ cả hai cùng tắt, cộng thêm lợi nhuận kém, nên mới rơi dai dẳng như vậy.

Lombard Odier cho rằng nếu không có chính sách mới hoặc chất xúc tác từ công nghệ, kiểu biến động vô hướng này có thể kéo dài tới đầu 2027. Mình đồng ý với cách đọc đó: thứ cần theo dõi không phải CSI 300 giảm thêm bao nhiêu, mà là thanh khoản và margin có quay lại hay không, vì đáy thật chỉ hình thành khi tiền thật quay lại, chứ không phải khi giá đủ rẻ.

⚠️ Chia sẻ cách đọc tin, không phải khuyến nghị đầu tư.