CƠN ÁC MỘNG DẦU MỎ ĐÃ THỰC SỰ BẮT ĐẦU! (phần 1)

CƠN ÁC MỘNG DẦU MỎ ĐÃ THỰC SỰ BẮT ĐẦU! (phần 1)

Hầu hết chúng ta đều nghĩ khủng hoảng dầu mỏ chỉ là chuyện giá xăng tăng vài nghìn đồng, hay việc lái xe tốn tiền hơn một chút. NHƯNG SỰ THẬT KHÔNG PHẢI VẬY!

Thế giới đang hứng chịu MỘT LÚC 4 cú sốc năng lượng: từ chiến sự Trung Đông đóng cửa các tuyến huyết mạch, các cuộc tấn công san phẳng trạm bơm nhà máy lọc dầu, cho tới việc tàu chở dầu phải vòng qua châu Phi khiến chi phí thuê tàu cán mốc 1,2 triệu USD/ngày

1. Cú sốc thứ nhất: Nguồn cung dầu thô đứt gãy toàn diện từ Trung Đông và Nga

Để hiểu vì sao một sự cố ở vùng vịnh lại làm rung chuyển cả thế giới, chúng ta phải nhìn vào bản chất của thị trường dầu mỏ: toàn bộ thế giới đang dùng chung một bể chứa khổng lồ với khoảng 100 triệu thùng sản xuất và tiêu thụ mỗi ngày, hoàn toàn không có lượng dự trữ dư thừa. Bất kỳ một viên sỏi nào ném vào bể chứa này cũng tạo ra cơn sóng thần toàn cầu.

Cuộc xung đột do Mỹ và Israel khơi mào đã khiến Iran tiến hành phong tỏa Eo biển Hormuz, trực tiếp cắt đứt nguồn cung 20 triệu thùng dầu/ngày đi qua đây. Dù thế giới đã chắp vá bằng các đường ống cứu trợ (như đường ống Đông-Tây của Saudi Arabia) và gom dầu lén lút bằng các tàu nhỏ, khoản thâm hụt để lại vẫn là một con số khổng lồ.

Sau đó lực lượng Houthi tại Yemen đã đánh bom phá hủy nhà máy lọc dầu lớn của Saudi Arabia và các trạm bơm của đường ống Đông-Tây. Những vụ nổ lớn đến mức có thể nhìn thấy rõ từ ngoài không gian, bóp nghẹt hoàn toàn nguồn cung cứu sinh cuối cùng của khu vực.

Thật bất ngờ hơn, sau nhiều tháng nhịn mua dầu để nhường phần cho thế giới, Trung Quốc đột nhiên thay đổi chiến lược và gom dầu trở lại với mức giá cao ngất ngưởng. Họ chấp nhận trả tới 135 USD/thùng trong khi mức giá chung của thế giới là 105 USD, đẩy thâm hụt toàn cầu vọt lên mức 7 triệu thùng/ngày.

2. Cú sốc thứ hai: Khủng hoảng vận tải biển. Đắt đỏ ngang với thế kỷ 18

Hormuz đóng thì dầu vùng Vịnh chỉ còn lối thoát qua đường ống ra Biển Đỏ. Nhưng cửa phía nam Biển Đỏ là eo Bab el-Mandeb cũng bị chặn. Muốn sang châu Á, tàu phải đi ngược lên Suez rồi vòng cả châu Phi qua Mũi Hảo Vọng, y như cách người ta đi biển ở thế kỷ 18.

Một chuyến hàng trước đây mất 19 ngày, giờ mất 48 ngày. Thuê một siêu tàu chở dầu trước chiến tranh tốn khoảng 30.000 USD/ngày, giờ là 1,2 triệu USD/ngày, tức gấp 40 lần. Cước chở mỗi thùng dầu trước chỉ 3 USD, giờ đội thêm tới 23 USD. Nghĩa là chưa cần biết dầu khan đến đâu, riêng tiền chở về thôi đã đủ đẩy giá lên.

Việt Nam vẫn phải nhập một phần xăng dầu và mua theo giá thế giới, nên không có chuyện mình đứng ngoài cơn bão này.

Nhưng hai cú sốc trên mới là phần dễ thấy. Cú sốc đắt nhất lại nằm ở chỗ gần như không ai nhắc tới: dầu diesel. Giá dầu thô mới tăng khoảng 60%, còn giá diesel đã tăng tới 250%. Đó mới là thứ quyết định giá rau ngoài chợ, giá vật liệu xây nhà và giá vé máy bay của chính bạn.

Nhưng hai cú sốc trên mới là phần dễ thấy. Cú sốc đắt nhất lại nằm ở chỗ gần như không ai nhắc tới: dầu diesel. Giá dầu thô mới tăng khoảng 60%, còn giá diesel đã tăng tới 250%. Đó mới là thứ quyết định giá rau ngoài chợ, giá vật liệu xây nhà và giá vé máy bay của chính bạn.

Phần 2 sẽ giải thích vì sao diesel lại bùng nổ như vậy và nó sẽ chạm vào ví tiền mỗi gia đình theo những đường nào!