Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD: FDI kéo quy mô, nhưng nhập siêu cho thấy lõi gia công vẫn chưa đổi
Theo Cục Hải quan, đến 29/10 tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt khoảng 1.001 tỷ USD, lần đầu vượt mốc 1.000 tỷ và vượt quy mô cả năm 2025 (gần 930 tỷ USD). Xuất khẩu đạt khoảng 493 tỷ USD (+27,2%), nhập khẩu gần 508 tỷ USD (+37,6%), khiến cán cân thương mại thâm hụt khoảng 14,02 tỷ USD. Cục Hải quan dự kiến xuất khẩu cả năm tăng trên 25%, cao hơn nhiều so với mục tiêu 15-16% của Chính phủ.
Phân tích:
•Tăng trưởng phụ thuộc nặng vào khối FDI: kim ngạch xuất nhập khẩu khối này đạt khoảng 778 tỷ USD (+37%), chiếm khoảng 78% tổng; doanh nghiệp trong nước chỉ đạt khoảng 223 tỷ USD (+16%). Kỷ lục này phản ánh sức hút của Việt Nam với chuỗi cung ứng toàn cầu nhiều hơn là sức mạnh nội tại của doanh nghiệp Việt.
•Nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu (+37,6% so với +27,2%) và đảo chiều thành nhập siêu: dấu hiệu nền xuất khẩu vẫn dựa vào nhập nguyên liệu, linh kiện rồi lắp ráp. Giá trị gia tăng giữ lại trong nước vì thế còn hạn chế, trong khi dự thảo chiến lược lại đặt mục tiêu xuất siêu bền vững 3-6% giai đoạn 2026-2030 — khoảng cách giữa hiện trạng và mục tiêu khá lớn.
•Mức độ tập trung hàng hóa rất cao: nhóm máy vi tính, điện tử, linh kiện; điện thoại và linh kiện; máy móc thiết bị đạt khoảng 532 tỷ USD (+49%), tức hơn một nửa tổng kim ngạch. Nền thương mại phụ thuộc vào chu kỳ ngành điện tử và các tập đoàn FDI lớn, nên rủi ro khi cầu toàn cầu hoặc chiến lược đặt nhà máy của họ thay đổi là đáng kể.
Nền thương mại đã chạm mốc nghìn tỷ, nhưng vẫn dồn vào vài thị trường và vài nhóm hàng thì con đường phía trước còn lắm chông gai. Điều gì đang chờ ở phần còn lại, mời bạn vào Uptrend đọc tiếp.