Lần đầu tiên trong cuộc đời mới thấy điện giảm giá!

Lần đầu tiên trong cuộc đời mới thấy điện giảm giá!

Nếu tôi nhớ không lầm thì năm nay tiền điện chỉ thấy có đi một chiều đi lên. Nếu tính từ tháng 5/2023 đến 5/2025, giá bán lẻ điện bình quân đã tăng 4 lần, cộng lại hơn 18%. Nên khi tối 31/10 có tin giá điện giảm tôi thấy hơi bất ngờ.

Giá bán lẻ bình quân giảm từ 2.204,07 xuống 2.159,90 đồng/kWh, bớt khoảng 44 đồng, tức 2%. Nhưng vấn đề là trước giờ chỉ tăng mà tại sao giờ lại giảm và vì sao lại là thời điểm này? Ai hưởng lợi lớn nhất?

Thứ nhất, EVN đã có "đệm" để giảm:

=> Nếu EVN còn lỗ như năm 2022–2023 thì không ai dám nói chuyện giảm giá, việc giảm này làm được khi EVN đã có đệm.

Thứ hai, giờ phải giảm hoặc kìm lại vì lạm phát đã sát trần

Quốc hội đặt mục tiêu CPI bình quân năm 2026 khoảng 4,5%. Số liệu thực tế: bình quân 9 tháng đã là 4,52%, còn riêng tháng 9 tăng 5,08% so với cùng kỳ. Cùng lúc, mục tiêu tăng trưởng GDP là từ 10% trở lên.

Hai mục tiêu này kéo ngược nhau. Tăng trưởng cao thì cầu nóng, giá dễ lên. Muốn giữ lạm phát mà không siết tiền tệ, vì siết lãi suất sẽ ảnh hưởng tăng trưởng, thì còn lại hai van: thuế và các mức giá do Nhà nước quản lý. Điện là loại giá như vậy.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cũng nói thẳng. Ông gộp cú giảm điện với việc đưa thuế tiêu thụ đặc biệt xăng về 0% và nói hai việc này tạo thêm khoảng 0,07 điểm % dư địa cho mục tiêu lạm phát 4,5%. Chỉ đạo ra ngày 27/10, đến 1/11 có hiệu lực, 5 ngày.

CPI đang tăng trên 5% so với cùng kỳ, mà cả hai việc cộng lại chỉ gỡ được 0,07 điểm, số này không làm CPI quay đầu. Tôi nghĩ ý nghĩa nằm ở chỗ khác. Việc giảm giá điện và thuế xăng k phải để mong kéo giảm lạm phát ngay lập tức, mà là cách Chính phủ phát đi tín hiệu "đang kiểm soát tình hình" để trấn an tâm lý DN và thị trường.

Cuối cùng, đây có thể chỉ là giải pháp tạm thời. Vì các khoản chi phí lớn như 17.500 tỷ đồng tiền chênh lệch tỷ giá chưa được tính vào giá điện hiện tại. Nó không tự biến mất mà chỉ được gác lại và trước mắt thì EVN và Ngân sách Nhà nước phải chịu phần hụt thu này.

Nên hóa đơn tháng 11 nhẹ đi chút thôi thì cứ mừng cái đã. Nhưng đừng coi đó là giá điện đã vào chu kỳ giảm.

Vậy ai được lợi nhiều nhất? Hộ gia đình chỉ bớt được một chút xíu ví dụ hóa đơn 500k thì bớt khoảng 10k. Các DN sản xuất lớn như thép, xi măng, dệt may... mới là bên hưởng lợi nhiều nhất vì tiền điện chiếm phần lớn chi phí của họ.