Cách lọc cổ phiếu tốt: 5 tiêu chí cơ bản, và vì sao có 400 tiêu chí vẫn không biết lọc gì
Sàn chứng khoán Việt Nam có khoảng 1.700 mã. Không ai đọc hết được, kể cả tay to. App nào bây giờ cũng khoe bộ lọc hàng trăm tiêu chí, nhưng không có nghề thì đứng trước hàng trăm tiêu chí đó vẫn không biết bắt đầu từ đâu. Mình đi từ cái cơ bản nhất nhá.
Vì sao phải lọc
Trong 1.700 mã trên sàn, phần lớn không đáng để các bạn mất thời gian. Có mã cả ngày khớp vài nghìn cổ phiếu, tay to muốn kéo lên trần hay đạp xuống sàn đều dễ như trở bàn tay. Có mã đang giảm dài hạn, ôm vào là kẹp hàng. Có mã doanh nghiệp làm ăn đi xuống. Lọc là gạt chúng ra trước, để thời gian còn lại dành cho vài chục mã thật sự đáng xem.
Bộ lọc tốt cần hai thứ: tiêu chí đo được bằng số, và khớp với cách các bạn đầu tư. Người đầu tư giá trị và người đầu tư theo xu hướng sẽ có hai bộ lọc gần như ngược nhau, và cả hai đều đúng với phương pháp của mình.
5 nhóm tiêu chí lọc cơ bản
1. Thanh khoản: lọc đầu tiên
Thanh khoản là giá trị giao dịch mỗi phiên. Thanh khoản thấp thì dễ bị làm giá, và lúc cần thoát hàng có khi treo giá sàn cả ngày không ai mua. Cách đặt: giá trị giao dịch trung bình 20 phiên trên một mức tối thiểu, ví dụ vài tỷ đồng mỗi phiên, tuỳ quy mô vốn. Lệnh của các bạn không nên chiếm phần đáng kể khối lượng của một phiên.
2. Xu hướng giá
Giá nằm trên các đường trung bình và các đường này đang dốc lên. Đây là cách đơn giản nhất để gạt các mã đang giảm hoặc đi ngang. Bộ tiêu chí nổi tiếng nhất cho việc này là Trend Template của Mark Minervini.
3. Sức mạnh giá so với thị trường
Một mã tăng 20% trong lúc VN-Index tăng 25% thì thực ra đang yếu hơn thị trường đấy. Tiêu chí hay dùng: mức tăng 3, 6, 12 tháng so với VN-Index, hoặc chỉ số sức mạnh tương đối (RS) xếp hạng từng mã so với cả thị trường. Cổ phiếu dẫn sóng thường đã nằm trong nhóm RS cao nhất từ trước khi đám đông nhận ra.
4. Tăng trưởng lợi nhuận
EPS quý gần nhất tăng so với cùng kỳ năm trước, tốt hơn nữa là tăng nhanh dần qua các quý. Đây là chữ C và A trong CANSLIM. Đọc EPS thế nào xem bài P/E, EPS, ROE.
5. Hiệu quả sử dụng vốn
ROE cao đều qua nhiều năm, nợ vay không quá lớn so với vốn chủ. Tiêu chí này gạt bớt những doanh nghiệp tăng trưởng nhờ đi vay, kiểu quả bom nổ chậm khi lãi suất quay đầu.
Ví dụ một bộ lọc cho người đầu tư theo xu hướng
| Bước | Tiêu chí | Để làm gì |
|---|---|---|
| 1 | Giá trị giao dịch trung bình 20 phiên đủ lớn | Gạt mã dễ bị làm giá |
| 2 | Giá trên MA150 và MA200, MA200 dốc lên | Chỉ giữ mã trong xu hướng tăng |
| 3 | Giá cách đỉnh 52 tuần không quá 25% | Ưu tiên mã gần đỉnh, không phải mã vừa sập |
| 4 | EPS quý gần nhất tăng so với cùng kỳ | Có lợi nhuận đỡ phía sau |
| 5 | Xếp theo sức mạnh giá, xem nhóm đầu | Tìm mã mạnh hơn thị trường |
Ra khỏi bộ lọc mới là bắt đầu thôi nhá. Từng mã còn lại vẫn phải mở biểu đồ xem nền giá (ví dụ mô hình VCP), xem ngành có đang mạnh không, và tính trước điểm cắt lỗ.
Bất tiện lớn nhất của bộ lọc: không có nghề thì không biết lọc cái gì
Các app bây giờ khoe bộ lọc hàng trăm tiêu chí. Nghe thì sướng đúng không ạ? Nhưng mà vấn đề là, đưa cho F0 400 tiêu chí cũng giống đưa cho người chưa nấu ăn bao giờ một cái chợ đầy đủ mọi thứ. Mua gì? Bao nhiêu? Nấu thế nào? Không có nghề thì đứng giữa chợ mà vẫn đói.
Thực tế là phần lớn người dùng bộ lọc rơi vào một trong ba kiểu:
- Đặt tiêu chí theo cảm tính: P/E thấp, ROE cao, nghe hợp lý là chọn, nhưng không biết bộ tiêu chí đó từ trước tới giờ có kiếm ra tiền không.
- Chép bộ lọc của người khác: trên nhóm chat, trên mạng, không hiểu nó lọc cái gì, thị trường đổi là bộ lọc hết đúng.
- Đổi tiêu chí liên tục: tuần này lọc dòng tiền, tuần sau lọc giá trị, chẳng bao giờ biết cái nào hiệu quả.
Thêm nữa, bộ lọc nào cũng chỉ trả lời câu "mã nào đạt tiêu chí". Nó không trả lời câu quan trọng hơn: thị trường hôm nay có đáng để lọc không? Thị trường đang trong đợt giảm mạnh, tám chín phần mười cổ phiếu cùng đi xuống, bộ lọc vẫn trả ra vài mã "đẹp", vì bộ lọc nào cũng trả ra kết quả. Thế là vẫn mua, rồi cả thị trường kéo xuống, mã đẹp cũng gãy. Lọc đúng mà vẫn lỗ, vì đi sai thứ tự.
Uptrend: món ăn đã nấu sẵn
Uptrend không đưa các bạn cái chợ. Bộ lọc đã được dựng sẵn theo phương pháp SEPA của Mark Minervini và kinh nghiệm thực chiến của đội ngũ Uptrend, các bạn không phải tự chọn trong hàng trăm tiêu chí. Và bộ lọc không đứng một mình mà nằm trong một quy trình: thị trường hôm nay thế nào → được dùng bao nhiêu % vốn → dòng tiền vào ngành nào → cổ phiếu nào khoẻ nhất → điểm vào ở đâu → vào bao nhiêu cổ phiếu. Lọc cổ phiếu chỉ là bước thứ tư. Radar quét khoảng 1.700 mã mỗi ngày, nhưng chỉ khi hai câu đầu đã có câu trả lời thì danh sách đó mới có nghĩa.
Lọc bằng công cụ gì
| Công cụ | Cách lọc |
|---|---|
| Vietstock Finance | Bộ lọc theo chỉ số tài chính và giao dịch |
| FireAnt | Bộ lọc trong app và web |
| Fialda | Bộ lọc thời gian thực, nhiều tiêu chí, có bộ lọc lập sẵn |
| TradingView | Stock Screener, chọn thị trường Việt Nam |
| AmiBroker | Tự viết công thức, kiểm tra trên dữ liệu quá khứ |
| Uptrend | Radar quét theo xu hướng và sức mạnh ngành, nằm trong quy trình 6 bước có xét thị trường và tỷ trọng vốn trước |
So sánh giá và tính năng ở bài phần mềm phân tích chứng khoán.
Những sai lầm khi lọc cổ phiếu
- Đặt quá nhiều tiêu chí. Mười lăm điều kiện một lúc thì hoặc ra danh sách rỗng, hoặc chỉ còn vài mã "đẹp trên giấy" do trùng hợp. Bắt đầu với 4–5 tiêu chí thôi.
- Lọc P/E thấp mà không hỏi vì sao thấp. Có khi lợi nhuận bất thường, có khi thị trường đã thấy trước lợi nhuận sắp giảm.
- Coi kết quả lọc là danh sách mua. Bộ lọc chỉ nói "đáng xem". Điểm vào, mức rủi ro vẫn phải tự xác định trên biểu đồ.
- Lọc theo tin đồn, theo room, theo nhóm chat. Đó không phải tiêu chí đo bằng số, đó là cách để thành người cầm hàng cho người khác thoát. Xem thêm những hiểu lầm khi đầu tư.
Tóm lại, lọc cổ phiếu là để tiết kiệm thời gian, không phải để tìm cảm giác an toàn. Nhìn thị trường trước, lọc sau, và lúc nào cũng tính đường lui trước khi vào.
Hỏi nhanh
Lọc cổ phiếu là gì?
Lọc cổ phiếu là dùng một bộ tiêu chí (thanh khoản, xu hướng giá, tăng trưởng lợi nhuận, chỉ số tài chính...) để thu hẹp toàn bộ thị trường xuống một danh sách nhỏ các mã đáng phân tích kỹ hơn. Kết quả lọc là danh sách để theo dõi, không phải danh sách để mua ngay.
Lọc cổ phiếu tốt theo tiêu chí nào?
Năm nhóm tiêu chí hay dùng: thanh khoản đủ lớn, giá đang trong xu hướng tăng, giá mạnh hơn thị trường chung, lợi nhuận đang tăng trưởng, và hiệu quả sử dụng vốn (ROE) tốt. Thứ tự và mức ngưỡng tuỳ phương pháp đầu tư của bạn.
Phần mềm lọc cổ phiếu miễn phí nào tốt?
Các lựa chọn lọc miễn phí phổ biến gồm bộ lọc của Vietstock Finance, FireAnt, bộ lọc cổ phiếu của TradingView (chọn thị trường Việt Nam) và gói Free kèm 30 ngày dùng thử của Fialda. AmiBroker cho tự viết bộ lọc nhưng phải mua phần mềm.
Lọc cổ phiếu theo dòng tiền là gì?
Là tìm những mã có giá trị giao dịch tăng mạnh so với trung bình, thường kèm giá tăng, cho thấy tiền đang chảy vào. Tiêu chí này nên dùng kèm xu hướng giá, vì khối lượng lớn ở cổ phiếu đang giảm có thể là tiền đang chảy ra.
Lọc cổ phiếu theo phương pháp Minervini thế nào?
Bước đầu là Trend Template: giá trên các đường MA150 và MA200, MA50 trên MA150 và MA200, MA200 đang dốc lên, giá cách đáy 52 tuần ít nhất 30% và cách đỉnh 52 tuần không quá 25%, sức mạnh giá tương đối cao. Sau đó mới xét lợi nhuận và mẫu hình nền giá như VCP.