Mô hình cốc tay cầm là gì? Cách nhận biết, điểm mua và cắt lỗ
Cốc tay cầm là mẫu hình được William O'Neil tìm thấy ở hầu hết những cổ phiếu tăng giá mạnh nhất nước Mỹ. Nhưng đa số người vẽ được cái cốc lại mua sai chỗ, vì họ chỉ nhìn hình dáng mà quên đọc câu chuyện người mua, người bán nằm bên trong nó.
Cốc tay cầm là gì
Hình dung một cái cốc cà phê nhìn từ bên hông. Thân cốc là một đường cong chữ U, bên phải có một cái quai nhỏ. Mẫu hình cốc tay cầm (tiếng Anh là cup with handle) trên biểu đồ giá trông y như vậy:
- Thân cốc: cổ phiếu đang trong xu hướng tăng thì điều chỉnh xuống, tạo đáy tròn, rồi hồi lên gần đỉnh cũ.
- Tay cầm: gần tới đỉnh cũ, giá chững lại và giảm nhẹ thêm một nhịp ngắn.
- Điểm bứt phá: giá vượt đỉnh tay cầm với khối lượng tăng vọt. Đây là chỗ mua.
Mẫu hình này được William O'Neil mô tả trong cuốn How to Make Money in Stocks, sau khi ông nghiên cứu những cổ phiếu tăng mạnh nhất nước Mỹ qua nhiều thập kỷ và thấy cái hình này lặp đi lặp lại ngay trước những đợt tăng lớn. Nó là một phần quan trọng của phương pháp CANSLIM.
Bên trong cái cốc là câu chuyện gì
Nhìn hình thì dễ, hiểu chuyện bên trong mới quan trọng. Các bạn thử đứng vào vị trí của những người đang cầm cổ phiếu này nhé.
Phần bên trái cốc: người chốt lời và người hoảng sợ
Cổ phiếu vừa tăng một đợt dài, nhiều người có lãi muốn chốt. Thị trường chung rung lắc một chút là họ bán. Giá giảm thì những người mua ở đỉnh bắt đầu sợ, bán theo. Đó là lý do phần bên trái thường giảm khá nhanh.
Đáy cốc: người bán cạn dần
Giá đi ngang ở đáy một thời gian, khối lượng nhỏ dần. Ai muốn bán đã bán gần hết, còn lại là những người thật sự tin vào doanh nghiệp. Đáy càng tròn và kéo dài, lớp người bán yếu tay càng được rũ sạch.
Phần bên phải: tiền lớn quay lại
Giá đi lên dần, nhiều phiên tăng có khối lượng lớn hơn phiên giảm. Đây là lúc tổ chức và người có thông tin âm thầm gom hàng.
Tay cầm: lần rũ cuối cùng
Gần đỉnh cũ có một lớp người đã mua ở đỉnh trước, chờ mãi mới về được giá vốn. Họ bán ra, giá chùng xuống tạo tay cầm. Nhưng lần này khối lượng bán rất nhỏ, giá giảm rất ít. Lớp cung cuối cùng được hấp thụ xong, đường phía trên trở nên thông thoáng.
Nhận biết cốc tay cầm chuẩn bằng con số
Nói "cốc tròn, tay cầm nông" thì ai cũng gật, nhưng tới lúc nhìn biểu đồ thật lại lúng túng. Đây là các ngưỡng O'Neil đưa ra, mình gom vào một bảng cho các bạn dễ đối chiếu:
| Phần | Ngưỡng gợi ý | Vì sao |
|---|---|---|
| Xu hướng trước đó | Đã tăng ít nhất khoảng 30% | Cốc tay cầm là nền nghỉ giữa xu hướng tăng, không phải mẫu hình bắt đáy |
| Độ sâu của cốc | Thường 12 đến 33%, thị trường xấu có thể tới 40 đến 50% | Cốc quá sâu nghĩa là phía trên còn rất nhiều người kẹt hàng |
| Độ dài của cốc | Từ 7 tuần trở lên, có cốc kéo dài hơn một năm | Cần đủ thời gian để người bán yếu tay rời đi |
| Hình dáng đáy | Tròn như chữ U, không nhọn như chữ V | Đáy chữ V là giá bật quá nhanh, chưa kịp rũ người bán |
| Tay cầm | Ít nhất 1 đến 2 tuần, giảm khoảng 8 đến 12% | Đủ để rũ lớp cung cuối nhưng không làm gãy cấu trúc |
| Vị trí tay cầm | Nửa trên của cốc, tốt nhất trên đường MA50 | Tay cầm tụt xuống nửa dưới là cầu đang yếu |
| Khối lượng ở tay cầm | Cạn dần, có phiên rất thấp | Không còn ai muốn bán ở vùng giá này |
| Khối lượng ngày bứt phá | Cao hơn trung bình 50 phiên ít nhất 40 đến 50% | Tiền lớn thật sự nhập cuộc |
Đừng cố bắt cổ phiếu khớp từng con số một. Đây là ngưỡng để các bạn biết khi nào một cái cốc "trông giống" mà thật ra không đạt, chẳng hạn cốc sâu 60% hay tay cầm rơi xuống tận đáy cốc.
Điểm mua, điểm cắt lỗ, mục tiêu
- Điểm mua: giá cao nhất của tay cầm, chính là điểm pivot của mẫu hình. O'Neil cộng thêm một bước giá nhỏ phía trên cho chắc là giá đã vượt thật.
- Vùng mua: từ điểm mua đến khoảng 5% phía trên. Giá đã chạy quá 5% thì thôi, đừng đuổi. Mua đuổi là tự đẩy điểm cắt lỗ ra xa.
- Điểm cắt lỗ: O'Neil cắt khi giá giảm 7 đến 8% so với giá mua, không ngoại lệ. Cách chặt hơn là đặt ngay dưới đáy tay cầm, vì thủng đáy tay cầm nghĩa là câu chuyện "người bán đã cạn" không còn đúng.
- Mục tiêu: cách đơn giản là chốt một phần khi lãi 20 đến 25%. Cách đo truyền thống là lấy độ sâu của cốc cộng vào điểm mua, nhưng đó chỉ là ước lượng, cổ phiếu dẫn dắt thật có thể đi xa hơn nhiều.
Trước khi bấm lệnh, các bạn nhập giá mua và giá cắt lỗ vào Máy tính rủi ro để biết nên mua bao nhiêu cổ phiếu. Đúng mẫu hình mà vào quá nặng thì một lần sai cũng đủ đau.
Khi nào cốc tay cầm thất bại
Mình nói thật với các bạn: không mẫu hình nào thắng mọi lần. Những dấu hiệu dưới đây cho thấy cái cốc đang có vấn đề:
- Tay cầm hình nêm đi lên: tay cầm mà đáy sau cao hơn đáy trước, trông như đang tăng dần. Nghe có vẻ tốt nhưng thật ra người bán chưa bị rũ, O'Neil coi đây là tay cầm lỗi.
- Bứt phá với khối lượng thấp: giá vượt đỉnh tay cầm nhưng không có tiền đi kèm, vài phiên sau tụt lại vào trong nền.
- Cốc quá sâu, đáy chữ V: giá bật lên quá nhanh từ đáy, chưa đủ thời gian tích luỹ.
- Thị trường chung đang yếu: đây là lý do thất bại phổ biến nhất ở Việt Nam. Xem trước đèn Nhịp thị trường trên Market, đèn đỏ thì cốc đẹp mấy cũng nên đứng ngoài.
Cốc tay cầm ngược
Nhiều bạn tìm "cốc tay cầm ngược" vì thấy trên biểu đồ một cái vòm úp xuống. Đây là hình phản chiếu của cốc tay cầm: giá tăng lên rồi giảm thành vòm chữ U úp ngược, hồi nhẹ tạo tay cầm hướng lên, rồi thủng xuống. Câu chuyện bên trong cũng ngược lại: người mua cạn dần, người bán chiếm ưu thế. Với người theo trường phái xu hướng như Minervini, cốc ngược không phải chỗ để mua mà là lời nhắc kiểm tra lại những mã mình đang cầm.
Cốc tay cầm, VCP và nền phẳng khác nhau thế nào
| Cốc tay cầm | VCP | Nền phẳng | |
|---|---|---|---|
| Người mô tả | William O'Neil | Mark Minervini | William O'Neil |
| Hình dáng | Chữ U và một tay cầm | Nhiều nhịp co hẹp dần | Đi ngang, biên độ hẹp |
| Độ sâu | 12 đến 33% | Nhịp đầu sâu, nhịp sau nông dần | Không quá khoảng 15% |
| Thời gian | Từ 7 tuần | Vài tuần đến vài tháng | Từ 5 tuần |
| Điểm mua | Đỉnh tay cầm | Đỉnh nhịp co cuối | Đỉnh của nền |
Ba mẫu hình này không loại trừ nhau. Một cốc tay cầm tốt thường có tính chất VCP bên trong: tay cầm nông hơn thân cốc, khối lượng cạn dần. Còn nền phẳng hay xuất hiện ngay sau khi cổ phiếu vừa bứt khỏi một cái cốc.
Tìm cốc tay cầm trên cổ phiếu Việt Nam
Ngồi lật từng biểu đồ trong hơn 1.600 mã thì mất cả buổi tối. Trên Uptrend, các bạn có hai cách nhanh hơn:
- Radar, phần Mẫu hình: máy quét toàn thị trường mỗi phiên và lọc ra những mã đang có nền cốc tay cầm, VCP hoặc nền phẳng. Các bạn bắt đầu từ danh sách ngắn đó thay vì từ con số 1.600.
- Biểu đồ: mở một mã trên biểu đồ Uptrend, thẻ Mẫu hình biểu đồ cho biết mã đó đang tạo nền kiểu gì, còn thẻ Chấm điểm SEPA cho biết nó đạt mấy trên 8 điều kiện xu hướng. Cốc đẹp mà điểm xu hướng thấp thì nên để sau.
Thêm ba lưu ý riêng cho thị trường mình:
- Nhìn giá trị giao dịch, không chỉ khối lượng. Mã ít người mua bán dễ vẽ ra những cái cốc rất đẹp chỉ vì không ai giao dịch.
- Biên độ trần. Phiên bứt phá mạnh đôi khi kịch trần, khó mua. Đặt lệnh sớm và chấp nhận có lúc lỡ.
- Hàng về T+2. Nếu cốc thất bại ngay sau khi mua, hai ngày đầu các bạn chưa bán được. Lý do nữa để giữ mỗi lệnh ở quy mô vừa phải.
Hỏi nhanh
Mô hình cốc tay cầm là gì?
Cốc tay cầm (cup with handle) là mẫu hình nền giá do William O'Neil mô tả: giá điều chỉnh thành hình chữ U, hồi lên gần đỉnh cũ, chỉnh nhẹ thêm một nhịp nhỏ gọi là tay cầm, rồi bứt qua đỉnh tay cầm với khối lượng lớn. Đây là tín hiệu tiếp diễn xu hướng tăng.
Tay cầm của cốc nên dài bao lâu?
Theo O'Neil, tay cầm nên kéo dài ít nhất một đến hai tuần, giảm nhẹ khoảng 8 đến 12% và nằm ở nửa trên của cốc. Tay cầm quá sâu hoặc rơi xuống nửa dưới cốc là dấu hiệu yếu.
Điểm mua của mô hình cốc tay cầm ở đâu?
Điểm mua là mức giá cao nhất của tay cầm. Mua khi giá vượt mức này với khối lượng cao hơn trung bình ít nhất 40 đến 50%, và không mua đuổi khi giá đã chạy quá 5% khỏi điểm mua.
Cốc tay cầm ngược là gì?
Cốc tay cầm ngược là hình lật ngược: giá tạo một vòm hình chữ U úp xuống rồi hồi nhẹ, báo hiệu khả năng giảm tiếp. Mẫu hình này dùng để cảnh báo, không dùng để tìm điểm mua.
Cốc không có tay cầm có mua được không?
Có. O'Neil vẫn chấp nhận cốc không tay cầm, khi đó điểm mua là đỉnh bên trái của cốc. Tuy nhiên tay cầm giúp rũ bỏ thêm người bán yếu tay nên thường cho điểm mua an toàn hơn.
Mô hình cốc tay cầm có đáng tin ở thị trường Việt Nam không?
Nguyên lý cung cầu bên trong mẫu hình vẫn đúng ở Việt Nam, nhưng tỷ lệ thành công phụ thuộc rất nhiều vào thị trường chung. Khi VN-Index đang giảm, phần lớn cốc tay cầm đẹp đều thất bại, nên phải xem xu hướng thị trường trước.
Bài tiếp theo · Nền giá phẳng và cờ cao chặt: hai mẫu hình của siêu cổ phiếuCổ phiếu mạnh nhất nhiều khi không cho các bạn một cái cốc tròn. Chúng nghỉ thế nào?→Đọc tiếp
- Mẫu hình VCP là gì? Cách nhận biết và điểm mua theo Mark Minervini
- Điểm pivot là gì? Điểm mua của Minervini khác Pivot Point thế nào
- CANSLIM là gì? 7 tiêu chí chọn cổ phiếu của William O'Neil
- Nền giá phẳng và cờ cao chặt: hai mẫu hình của siêu cổ phiếu
Uptrend trên điện thoạiAndroid: tải trên Google Play · iPhone: cài lên màn hình chínhCài app