Đầu tư giá trị: Benjamin Graham, Warren Buffett, và cái bẫy giá trị ở Việt Nam
Mua đô la với giá năm mươi xu. Đó là cách đơn giản nhất để mô tả đầu tư giá trị. Nghe thì ai cũng muốn. Nhưng thị trường đâu có dễ dàng bán đô la giá năm mươi xu, trừ khi có lý do.
Đầu tiên: Benjamin Graham và biên an toàn
Benjamin Graham được coi là cha đẻ của đầu tư giá trị, với hai cuốn sách nổi tiếng là Security Analysis (1934) và The Intelligent Investor (1949). Ý tưởng cốt lõi của ông:
- Cổ phiếu là một phần doanh nghiệp, có giá trị nội tại riêng, tách khỏi giá thị trường hằng ngày.
- Thị trường như một "ông Thị trường" thất thường, có hôm trả giá quá cao, có hôm bán quá rẻ.
- Chỉ mua khi giá thấp hơn giá trị một khoảng đủ lớn, gọi là biên an toàn, để nếu mình ước tính sai vẫn không mất nhiều.
Thứ hai: Warren Buffett nâng cấp trường phái
Warren Buffett là học trò nổi tiếng nhất của Graham. Về sau, chịu ảnh hưởng của Charlie Munger, ông chuyển dần từ "mua công ty tầm thường với giá rẻ" sang "mua công ty tuyệt vời với giá hợp lý". Tức là chất lượng doanh nghiệp và khả năng tăng trưởng lâu dài quan trọng không kém con số rẻ.
Thứ ba: bẫy giá trị
Đây là chỗ người mới hay vấp nhất. Một mã có P/E 5, P/B 0,6 nhìn rẻ như cho. Nhưng có thể nó rẻ vì:
- Lợi nhuận năm nay cao bất thường, năm sau sẽ giảm.
- Ngành đang đi xuống, thị phần đang mất dần.
- Tài sản trên sổ sách không bán được giá như ghi.
- Quản trị có vấn đề, cổ đông nhỏ không được chia phần.
Mua rồi chờ mãi không thấy thị trường "định giá lại", trong khi giá còn giảm thêm. Đó là bẫy giá trị. Vì vậy đầu tư giá trị thực thụ cần đọc kỹ báo cáo tài chính chứ không chỉ nhìn chỉ số.
Cuối cùng: giá trị và tăng trưởng
Đối lập với trường phái giá trị là trường phái tăng trưởng: ưu tiên doanh nghiệp có lợi nhuận tăng nhanh, chấp nhận định giá cao hơn. CANSLIM của William O'Neil và SEPA của Mark Minervini thuộc nhánh này, kết hợp thêm xu hướng giá để chọn thời điểm. Hai trường phái khác nhau ở cách nghĩ, không phải ai đúng ai sai. Đọc thêm ở bài SEPA và CANSLIM.
| Đầu tư giá trị | Đầu tư tăng trưởng (SEPA, CANSLIM) | |
|---|---|---|
| Tìm gì | Giá thấp hơn giá trị nội tại | Lợi nhuận tăng nhanh, giá đang đi lên |
| Thời gian giữ | Thường dài, chờ thị trường định giá lại | Tuỳ xu hướng, thoát khi xu hướng hỏng |
| Rủi ro hay gặp | Bẫy giá trị, chờ rất lâu | Mua đuổi khi định giá đã quá cao |
Chung quy lại
Đầu tư giá trị không phải là mua thứ rẻ nhất, mà là mua thứ rẻ hơn nhiều so với giá trị thật, và hiểu vì sao nó đang rẻ. Trên Uptrend, chỉ báo Tăng trưởng & Định giá đặt lợi nhuận, P/E, P/B cạnh giá nhiều năm, giúp nhìn ra một mã đang rẻ so với chính lịch sử của nó hay rẻ vì lợi nhuận đang đi xuống. Xem thử tại Uptrend.
Hỏi nhanh
Đầu tư giá trị là gì?
Đầu tư giá trị là trường phái mua cổ phiếu khi giá thị trường thấp hơn đáng kể so với giá trị nội tại ước tính của doanh nghiệp, rồi nắm giữ cho đến khi thị trường định giá lại. Người đặt nền móng là Benjamin Graham.
Biên an toàn là gì?
Biên an toàn (margin of safety) là khoảng chênh giữa giá trị nội tại ước tính và giá mua. Khoảng chênh càng lớn thì càng có chỗ cho sai số trong ước tính, theo nguyên tắc của Benjamin Graham.
Bẫy giá trị là gì?
Bẫy giá trị là khi một cổ phiếu trông rẻ theo các chỉ số như P/E, P/B nhưng rẻ có lý do, ví dụ lợi nhuận đang suy giảm, ngành đi xuống hay quản trị kém, nên giá tiếp tục thấp hoặc giảm thêm.
Đầu tư giá trị khác đầu tư tăng trưởng thế nào?
Đầu tư giá trị ưu tiên mua rẻ so với giá trị hiện có. Đầu tư tăng trưởng ưu tiên doanh nghiệp có lợi nhuận tăng nhanh, chấp nhận trả mức định giá cao hơn. Phương pháp SEPA của Mark Minervini thuộc nhánh tăng trưởng, kết hợp thêm xu hướng giá.
Bài tiếp theo · SEPA và CANSLIM khác nhau thế nào? Minervini học gì từ O'NeilĐối lập với mua rẻ là mua doanh nghiệp đang tăng trưởng mạnh. Hai cách săn đó khác nhau ra sao?→Đọc tiếp
- Định giá cổ phiếu là gì: P/E, P/B, DCF, PEG giải thích như cho người mới
- Phân tích cơ bản là gì, và vì sao công ty tốt vẫn có thể làm các bạn lỗ
- SEPA và CANSLIM khác nhau thế nào? Minervini học gì từ O'Neil
- P/E, EPS, ROE, P/B là gì? Cách đọc 4 chỉ số cơ bản của cổ phiếu