Phương pháp SEPA là gì? 5 yếu tố chọn siêu cổ phiếu của Mark Minervini

Phần lớn người thua lỗ trên sàn không thiếu lý do để mua. Họ có quá nhiều lý do, nhưng mỗi lần chỉ dựa vào một: tin tốt, giá rẻ, hay một cây nến đẹp. SEPA của Mark Minervini làm ngược lại, nó bắt cả năm lý do phải cùng có mặt thì mới bấm lệnh.

SEPA là gì

SEPA viết tắt của Specific Entry Point Analysis, tạm dịch là phân tích điểm mua cụ thể. Đây là phương pháp mà Mark Minervini dùng suốt sự nghiệp, giúp ông hai lần vô địch giải đầu tư Mỹ bằng tiền thật, năm 1997 và năm 2021.

Một lưu ý nhỏ khi các bạn tìm trên Google: gõ "sepa là gì" không thôi thì sẽ ra toàn trang về chuyển khoản ngân hàng châu Âu, vì bên đó cũng có một hệ thống tên SEPA. Hai thứ không liên quan gì nhau. Muốn tìm đúng thì gõ kèm chữ "chứng khoán" hoặc "Minervini".

Ý tưởng cốt lõi của SEPA gói trong một câu: chỉ mua khi năm yếu tố cùng thuận, thiếu một là đứng ngoài. Nghe thì đơn giản, nhưng chính chữ "cùng" mới là chỗ khó. Đa số nhà đầu tư mua vì một lý do. Minervini đòi năm.

5 yếu tố của phương pháp SEPA

1. Xu hướng: chỉ mua cổ phiếu đang đi lên

Mọi cổ phiếu đều đi qua bốn giai đoạn: tích luỹ, tăng giá, phân phối, suy giảm. Minervini chỉ mua ở giai đoạn 2, giai đoạn tăng giá. Ông cụ thể hoá điều này thành 8 điều kiện của Trend Template: giá trên các đường trung bình 50, 150, 200 phiên, các đường này xếp đúng thứ tự và dốc lên, giá gần đỉnh 52 tuần, và sức mạnh giá tương đối từ 70 trở lên.

Vì sao xu hướng đứng đầu? Vì một cổ phiếu tốt đang giảm có thể giảm tiếp rất lâu trước khi thị trường nhận ra nó tốt. Mua sớm không có thưởng, chỉ có thời gian chôn vốn.

2. Nền tảng cơ bản: lợi nhuận phải tăng, tốt nhất là tăng tốc

Giá tăng mạnh và bền phải có lợi nhuận đỡ phía dưới. Minervini tìm doanh nghiệp có lợi nhuận và doanh thu tăng mạnh qua các quý gần nhất, đặc biệt là tăng tốc: quý này tăng nhiều hơn quý trước. Biên lợi nhuận mở rộng cũng là dấu hiệu tốt, vì nó cho thấy doanh nghiệp bán được giá hoặc kiểm soát được chi phí.

3. Chất xúc tác: lý do để tiền lớn đổ vào lúc này

Doanh nghiệp tốt có thể nằm im nhiều năm. Thứ khiến thị trường đột nhiên nhìn nó bằng con mắt khác là một chất xúc tác: sản phẩm mới, hợp đồng lớn, chính sách có lợi, ngành bước vào chu kỳ tốt. Chất xúc tác trả lời câu hỏi "vì sao là bây giờ".

4. Điểm mua: đây mới là chữ "Specific Entry Point"

Ba yếu tố trên giúp chọn đúng mã. Yếu tố thứ tư quyết định có kiếm được tiền hay không. Minervini chờ cổ phiếu nghỉ ngơi tạo một nền giá chặt, điển hình là mẫu hình VCP, rồi mua đúng lúc giá vượt điểm pivot với khối lượng lớn. Mua đúng chỗ thì điểm cắt lỗ nằm ngay sát bên dưới, rủi ro mỗi lệnh chỉ vài phần trăm.

5. Điểm thoát: biết trước mình sai ở đâu

Mỗi lệnh có điểm cắt lỗ đặt trước khi mua. Minervini khuyên không bao giờ để một khoản lỗ vượt quá 10%, và lỗ trung bình nên thấp hơn nhiều. Điểm thoát cũng gồm cả kế hoạch chốt lời: bán một phần khi cổ phiếu tăng quá nóng, bán khi gãy xu hướng.

Quy trình lọc cổ phiếu theo SEPA, 4 bước

Đọc lý thuyết thì năm yếu tố đứng ngang nhau, nhưng khi làm thật, các bạn đi theo thứ tự từ rộng tới hẹp:

1. Lọc xu hướng: từ cả thị trường, chỉ giữ những mã đạt Trend Template. Bước này loại phần lớn cổ phiếu, thường chỉ còn vài chục mã.
2. Lọc sức mạnh và cơ bản: trong số còn lại, giữ mã có sức mạnh giá cao và lợi nhuận đang tăng. Ưu tiên mã thuộc nhóm ngành đang dẫn dắt.
3. Chờ nền giá: đưa vào danh sách theo dõi, chờ mã tạo nền chặt như VCP, cốc tay cầm hay nền phẳng.
4. Tính lệnh: khi giá tới gần điểm mua, tính trước điểm cắt lỗ và số cổ phiếu được mua theo mức rủi ro chịu được.

Trên Uptrend, bốn bước này đã có công cụ làm sẵn:

• Bước 1 và 2: Radar quét toàn thị trường mỗi phiên, xếp hạng sức mạnh giá 1 đến 99 cho từng mã, lọc theo Minervini hoặc CANSLIM, và cho biết ngành nào đang mạnh nhất.
• Bước 3: Radar có phần Mẫu hình quét sẵn VCP, cốc tay cầm, nền phẳng. Trên biểu đồ, thẻ Chấm điểm SEPA cho biết mã đạt mấy trên 8 điều kiện xu hướng.
• Bước 4: Máy tính rủi ro nhập vốn, giá mua, giá cắt lỗ là ra số cổ phiếu nên mua. Mua xong thì ghi vào Nhật ký giao dịch để sau vài tháng biết mình làm đúng quy tắc tới đâu.

SEPA và CANSLIM

Minervini học nhiều từ William O'Neil, người đặt ra CANSLIM, nên hai phương pháp có nhiều điểm chung: cùng chọn cổ phiếu tăng trưởng đang dẫn dắt, cùng coi trọng lợi nhuận tăng mạnh, cùng mua khi giá bứt khỏi nền. Chỗ khác nằm ở trọng tâm. CANSLIM là bộ bảy tiêu chí để chọn mã, còn SEPA dồn rất nhiều sức vào điểm mua có rủi ro thấp và kỷ luật cắt lỗ. Mình viết riêng một bài so sánh chi tiết: SEPA và CANSLIM khác nhau thế nào.

Checklist SEPA cho cổ phiếu Việt Nam

Trước mỗi lệnh, các bạn tự hỏi đủ chín câu này. Một câu "không" là chưa mua:

1. VN-Index đang trong xu hướng tăng, hoặc ít nhất không ở trạng thái điều chỉnh? (xem đèn Nhịp thị trường trên Market)
2. Mã đạt đủ 8 điều kiện Trend Template?
3. Sức mạnh giá từ 70 trở lên, tốt hơn là trên 80?
4. Ngành của mã nằm trong nhóm đang mạnh?
5. Lợi nhuận quý gần nhất tăng mạnh so với cùng kỳ?
6. Có một lý do rõ ràng khiến tiền đổ vào lúc này?
7. Giá đang ở trong hoặc vừa vượt một nền giá chặt, chưa chạy quá 5% khỏi điểm mua?
8. Giá trị giao dịch mỗi phiên đủ lớn để mua bán dễ dàng?
9. Đã biết điểm cắt lỗ, và khoản lỗ nếu sai không quá 1 đến 2% tổng vốn?

Ba chỗ cần điều chỉnh so với sách viết cho thị trường Mỹ: hàng về T+2 nên mấy phiên đầu chưa cắt được, quy mô lệnh nên nhỏ hơn; biên độ trần sàn khiến có phiên muốn bán cũng không có người mua; và cổ phiếu Việt Nam đi theo chỉ số rất chặt, nên câu hỏi số 1 quan trọng hơn ở Mỹ nhiều.

Học SEPA theo thứ tự nào

Nếu các bạn mới bắt đầu, đừng học năm yếu tố cùng lúc. Đi theo thứ tự này sẽ nhẹ đầu hơn:

• 4 giai đoạn của cổ phiếu để hiểu vì sao chỉ mua ở giai đoạn 2.
• Trend Template và chỉ số RS để lọc mã.
• Mẫu hình VCP, cốc tay cầm và điểm pivot để tìm điểm mua.
• Cắt lỗ để giữ tiền.

Còn muốn học có bài tập và kiểm tra từng phần thì Uptrend có lộ trình học đi đúng thứ tự trên, bắt đầu từ bài "một lý do để mua là chưa đủ".

Hỏi nhanh

Phương pháp SEPA là gì?

SEPA (Specific Entry Point Analysis, tạm dịch phân tích điểm mua cụ thể) là phương pháp chọn và mua cổ phiếu của Mark Minervini. Một cổ phiếu chỉ được mua khi đủ 5 yếu tố: xu hướng giá đang tăng, nền tảng lợi nhuận mạnh, có chất xúc tác, có điểm mua cụ thể với rủi ro thấp, và có kế hoạch thoát lệnh.

SEPA trong chứng khoán khác SEPA trong ngân hàng thế nào?

Hai chữ này trùng tên nhưng không liên quan. SEPA trong ngân hàng là khu vực thanh toán chung bằng đồng euro ở châu Âu. SEPA trong chứng khoán là phương pháp chọn cổ phiếu của Mark Minervini.

5 yếu tố của phương pháp SEPA là gì?

Xu hướng (Trend), nền tảng cơ bản (Fundamentals), chất xúc tác (Catalyst), điểm mua (Entry points) và điểm thoát (Exits).

SEPA khác CANSLIM ở đâu?

Cả hai đều chọn cổ phiếu tăng trưởng đang dẫn dắt. CANSLIM của William O'Neil nặng về bảy tiêu chí chọn mã, SEPA của Minervini kế thừa ý đó nhưng đặt trọng tâm vào điểm mua có rủi ro thấp, mẫu hình VCP và kỷ luật cắt lỗ.

Áp dụng SEPA ở Việt Nam có được không?

Được về nguyên lý. Cần chỉnh vài chi tiết: ưu tiên cổ phiếu đủ thanh khoản, giữ quy mô lệnh vừa phải vì hàng về T+2 và có biên độ trần sàn, và luôn xem xu hướng VN-Index trước khi mua.

Học phương pháp SEPA bắt đầu từ đâu?

Nên bắt đầu từ 8 điều kiện xu hướng (Trend Template) vì đây là bộ lọc đầu tiên, sau đó học cách đọc nền giá VCP và điểm pivot, cuối cùng là quy tắc cắt lỗ và quản lý vốn.

Đọc tiếp

• Mark Minervini là ai? Tiểu sử, thành tích, phương pháp SEPA và sách
• Trend Template của Mark Minervini: 8 tiêu chí chọn cổ phiếu đang tăng
• Mẫu hình VCP là gì? Cách nhận biết và điểm mua theo Mark Minervini
• SEPA và CANSLIM khác nhau thế nào? Minervini học gì từ O'Neil

Uptrend trên điện thoạiAndroid: tải trên Google Play · iPhone: cài lên màn hình chínhCài app